Tıkayıcı Uyku Apne Sendromu
Uyku sırasında görülen solunum bozukluğuna neden olan hastalıklar
- - Basit Horlama
- - Tıkayıcı Uyku Apne Sendromu
- - Üst Solunum Yolları Direnç Sendromu
- - Alveolar Hipoventilasyon Sendromu
Basit Horlama
Horlama: Uyku sırasında nefes alıp verirken küçük dil ve yumuşak damakla beraber boğaz ve çevresindeki yumuşak dokuların titreşimi ve bir birine temas etmesi ile ortaya çıkan seslerdir.
Aşırı yorgunluk, uyku öncesinde alkol alımı, kas gevşetici ilaçların alımı sonrasında da normal olarak horlama görülebilir ve bunlar hastalık olarak kabul edilmez.
Her gece ve her türlü yatış pozisyonunda ortaya çıkan ve berber yaşadığı kişileri rahatsız eden horlama anormal ve hastalık kabul edilir. Bu kişilerin uzman bir hekime görülmeleri gerekmektedir.
Erkelerde kadınlara göre yaklaşık olarak iki kat daha fazla horlama görülmektedir. Yaş ve vücut ağırlığı arttıkça horlama sıklığı artmaktadır.
Yumuşak damağın normalden daha fazla sarkık olması ve küçük dilin normalden daha fazla uzun olması boğaz bölgesinde darlığa neden olabilir. Sarkık yumuşak damak nefes alırken bir kapak gibi hareket ederek horlama sesine neden olur, aynı şekilde küçük dil de dile vurarak ses oluşumuna neden olur.
Tanı koymak için burun, boğaz ve gırtlak muayenesi yapılacak ve uyku testi (polisomnografi) uygulanacaktır. Tanı konduktan sonra yapılacak tedavi Prof. Dr. Burak Ömür Çakır ve hasta istişaresi ile planlanacaktır.
Tıkayıcı Uyku Apne Sendromu
Apne, en az 10 saniye süre ile ağız ve burundan hava akımının durmasıdır.
Hipopne: Hava akımının %50 oranında azalması veya 10 saniye süre ile yüzeysel hava akımıdır.
Tıkayıcı Uyku Apnesi: karın ve göğüs solunum hareketiolmasına rağmen ağız ve burundan hava akımının kesilmesidir.
Uykuda nefes durması kandaki oksijen miktarının düşmesine bir nevi nefessiz kalma ve boğulma bulgularına neden olur. Kandaki oksijen miktarı düşmesi sonucu beyin tehlikeyi ortadan kaldırmak için uykudan uyanıklık pozisyonuna geçerek derin bir nefes alma sonucu kandaki oksijen miktarını düşürür. Bu uyku sırasında defalarca tekrarlanır. Apne-Hipopne atakları saatte 10-20-30 bazı hastalarda 70 defa ortaya çıkar. Bazen kandaki oksijen seviyesi hayati açıdan tehlikeli durumlara yol açabilecek şekilde düşebilir. Sağlıklı bir uyku olmaması nedeniyle hastalar sabah yorgun kalkarlar ve gece uyuyamadıkları farkında olmadan defalarca uyandıkları için gün içinde uyuklarlar.
Tıkayıcı Uyku Apne Sendromu Komplikasyonları:
- - Hipertansiyon
- - Kalp yetmezliği
- - İnme
- - Akciğer hastalıkları
- - Diabetes Mellitus
- - Obesite artışı
- - İnsülin direnci
- - Böbrek hastalıkları
- - Depresyon
- - Kişilik bozuklukları
- - Sinirlilik
- - İş performansı düşmesi
- - Cinsel sorunlar
- - Trafik kazası yapma riski
- - İş hayatında performans azalması
- - Ani ölüm
Tanı:
Tanı için kulak burun boğaz muayenesi yapılmalı ve uyku testi (polisomnografi) uygulanmalıdır.
Polisomnografi diğer bir deyişle uyku testi sırasında hasta klinikte uyutularak uyku sırasında bir çok parametre göz önüne alınarak izlenir ve uyku apne şiddeti, uykuda kalp atım sayısı, kanda oksijen satürasyonu tespitleri yapılır. Polisomnografi tıkayıcı uyku apne sendromu (Obstrüktif uyku apne sendromu) tedavi planlaması için çok önemlidir.
Tedavi:
Hastalar öncelikle kilo vermelidir. Alkol ve kas gevşetici özelliği olan ilaçlardan uzak durmalıdırlar. Sigara bırakılmalı ve sırt üstü yatılmamalıdır.
Ağır uyku apne sendromu olan hastalar kulak burun hastalıkları uzmanı ve göğüs hastalıkları uzmanı ile beraber değerlendirilerek her hasta için uygun olan tedavi tespit edilmelidir.
Genel bir değerlendirme yapılmalı ve kan testleri uygulanmalıdır. Altta yatan hormonal bir hastalık varsa tedavi edilmelidir.
Mekanik cihazlar tedavinin diğer ana metodlarından biridir. CPAP cihazları olarak bilinen bu cihazlar kabaca %100 oksijen basıncı uygulayarak tıkalı olan üst solunum yolundaki yumuşak dokuların açılması temeline dayanan cihazlardır. Uygun basınçta kullanılması gerekmektedir. Tedavide oldukça önemli başarıları vardır fakat hasta tarafından kullanılmaları ve uyku sırasında tolere edilmeleri zordur.
Cerrahi tedavi gereken hastalarda Dr. Çakır tarafından planlanan cerrahi tedaviler hasta ile ortak karar verilerek uygulanır.
Cerrahi tedavide en uygun girişim için öncelikle tıkanıklık olan alan tespit edilmelidir. Bun nedenle ameliyat öncesi uyku endoskopisi yapılması cerrahi tedavideki başarıyı arttırmaktadır. Uyku endoskopisi sırasında ameliyathanede hasta narkoz verilmeden evde yatağındaki gibi uyutulmakta ve burundan girilen yumuşak bir kamera ile nefes alırken ortaya çıkan tıkanıklık bölgesi tespit edilmektedir. Dr. Çakır tarafından uygulanan uyku endoskopisi ile tıkanıklık yapan bölge direkt olarak görülerek apne cerrahisi kişiye özel olarak planlanabilmektedir.